Hollanda’ya uyum sınavı hakkında
İnsan Haklarını İzleme Örgütü (Human Rights Watch) Hollanda’nın göçmenlerin ülkeye gelmeden önce bir testi geçmesini zorunlu kılan yasasının ayrımcı olduğunu belirtti. Örgütten yapılan açıklamada, yasanın ABD, Japonya ve diğer gelişmiş ülke vatandaşlarını test geçme zorunluluğundan muaf tutmasının, az gelişmiş ülke vatandaşlarına karşı ayrımcılık olduğunu kaydetti.
Uluslararası yasalar vatandaşlarla vatandaş olmayanlar arasında haklar bakımından ayrımcılığa izin vermesine rağmen, belirli vatandaşlıklar arasında ayrımcılık yapılmasına izin vermiyor. Hollanda Azınlıklar ve Entegrasyon eski Bakanı Rita Verdonk tarafında yurt dışında eşlerini getirmek isteyenlere uygulanan sınav engelinin insan hakları izleme örgütü tarafından ayrımcılık olarak tanınması Faslı ve Türkleri sevindirdi.
Özellikle aile birleşimi nedeni ile Hollanda’ya gelecek vatandaşların vize ön koşulu olarak öne sürdüğü, yurt dışında uyum sınavını ayrımcılık olarak tanımlayan insan hakları izleme örgütü bu yasanın bir an önce kaldırılması gerektiğine dikkat çekti. Hollanda’da bu yasanın mağdurları olan gelin ve damatlarını Hollanda’ya getiremeyen aileler insan hakları izleme örgütünün bu konu ile ilgili açıklamalarını geç kalınmış bir açıklama olmasına rağmen sevindiklerini ifade ettiler. Hollanda’ya aile birleşimi çerçevesinde sürekli yerleşmek üzere aralarında Türkiye’nin de bulunduğu Batılı olmayan ülkelerden gelecek yabancılar için, kendi ülkelerinde girmek zorunda oldukları Hollandaca dil bilgisi sınavlarının başından beri saçma olduğunu savunduklarını ifade ettiler. Sınavın bir araç olduğunu belirten Hollandalı Türkler, açıklamayı, “Sınav bahane, amaç Hollanda dışı evliliklerin önüne geçmek” olarak değerlendirdiler.
Hukukçu Nazmi Türkkol,“Hollanda Hükümeti, Türkiye ile AB, imzalanan Ankara Anlaşması, Katma Protokol ve Ortaklık Konseyi hükümlerini, (1980 yılında imzalanan Ortaklık Protokolünü) yeterince ciddiye almayarak, uyum yasasını yürürlüğe sokmakta ısrar etti. Sonucu ciddi bir ayrımcılık olduğu insan hakları izleme raporu ile tescillendi. Aslında birazda şaşırdık.Şimdiye kadar nerde idiler.Yinede memnun olduk.Bu açıklamalardan.Artık bu yasanın düşürülmesi lazım” şeklinde konuştu.
2006 yılında dönemin Entegrasyondan Sorumlu Bakanı Rita Verdonk tarafından hazırlanan ve evlilik yoluyla Hollanda’ya gelecek olanların girmek zorunda oldukları sınavdan Avrupa Birliği ülkelerinde ikamet edenlerin yanı sıra İsviçre, Avustralya, Kanada, Japonya, Amerika, Güney Kore gibi ülkelerden gelenler muaf tutuluyor. Sınav, Türkiye, Fas ve Çin gibi ülkelerden gelenler içinse mecburi. Hollanda’nın bu ülkelerdeki dış temsilciliklerinde yapılan sınavın ücreti ise ortalama 350 Euro kadar ve bu, sınava girenlerden tahsil ediliyor.
Prof. Boeles: Türklere iki farklı uygulama söz konusu olamaz
Hollanda’nın önde gelen hukukçularından Leiden Üniversitesi Hukuk Prof. Dr. Pieter Boeles “Bu tür uygulamalara karşı, AB Birlik üyesi ülke hükümetlerinin bu hakları kısıtlayan onlarca karar ve uygulamalarına karşı hukuksal yoldan mücadele edilmeli. Bu mücadelenin, örgütlü ve gerekirse bir fon oluşturularak AB Yüksek Mahkemesi ve Avrupa Konseyi İnsan Hakları Mahkemesi düzeyinde sürdürülmeli. Özellikle AB ülkelerinde bulunan ikinci kuşak Türk vatandaşları yapılan antlaşma ve Ortaklık Hukuk kararları ile AB ülke vatandaşlarıyla aynı statüdeler. Bu haklar yasalar ile garanti altına alınmıştır. Hollanda’daki Türklere yönelik ikinci bir uygulama, iki farklı uygulama (Uyum Yasası Uygulaması) söz konusu olmaz” [Basri Doğan-Yasin Yağcı]
